“We blijven in de toekomst Groningse huizen testen in Italië”

Het Italiaanse kennisinstituut Eucentre testte in april 2016 voor de tweede maal een volledig Gronings huis op de triltafel in Pavia. De bouwers van Ronda Metselwerken reisden af naar Italië om het typisch Groningse huis te bouwen. De mannen van Ronda Metselwerken maakten van de gelegenheid gebruik en legden de Italiaanse onderzoeker Rui Pinho van het EUcentre een aantal vragen voor.

Waarom is ervoor gekozen het onderzoek op de triltafel te laten uitvoeren door het EUcentre, in het Italiaanse Pavia?

Het EUcentre (European Centre for Training and Research in Earthquake Engineering) is een van de grootste Europese onderzoekscentra, gespecialiseerd in onderzoek naar de effecten van aardbevingen op gebouwen.

Het onderzoeksinstituut telt zo’n 110 medewerkers, die in 13 gespecialiseerde multi-disciplinaire onderzoeksteams met elkaar samenwerken. Jaarlijks voert het EUcentre ongeveer 100 nationale en internationale onderzoeksprojecten uit, zowel voor profit- als non-profit ondernemingen.

Tests op de triltafel maken deel uit van de meeste van deze projecten. De triltafel in Pavia is de grootste en krachtigste in heel Europa. Geen enkel Europees onderzoekscentrum heeft een vergelijkbare triltafel. Om die reden kan dit onderzoek dus alleen in Pavia worden uitgevoerd.

EUcentre doet het werk echter niet alleen. Een belangrijke voorwaarde die NAM stelt is dat kennis wordt gedeeld met Nederlandse onderzoeksinstituten. Zo voert de TU Delft inmiddels zelfstandig onderzoek uit naar de sterkte van Groningse gebouwen.

Sluiten de uitkomsten van het onderzoek op de triltafel aan bij de verwachtingen?

Bakstenen huizen in Groningen, met kalkzandstenen muren, blijken beter bestand tegen aardbevingen dan aanvankelijk gedacht. Die conclusie kunnen we trekken na tientallen tests met kalkzandsteen muren in ons laboratorium Pavia en het laboratorium van de TU Delft. Deze conclusie wordt bevestigd door de uitkomsten van de test met een volledig nagebouwde doorzonwoning in september 2015. De vrijstaande woning is beter bestand tegen aardbevingen dan de doorzonwoning. Dat was in lijn met onze verwachtingen. Deze informatie verwerken we in de rekenmodellen. Zo kan voortaan nog beter berekend worden hoe sterk huizen en gebouwen in Groningen zijn.

Wordt het huis dat wij bouwen, na afloop van het onderzoek weer afgebroken?

De twee huizen die we tot nu toe onderzochten op de triltafel, werden getest tot het punt dat ze bijna bezweken. De huizen raakten onherstelbaar beschadigd door deze trillingen, dus na afloop van de test braken we ze af. Sommige onderdelen van de huizen werden echter apart gebouwd, op exact dezelfde wijze en met dezelfde materialen. Die onderdelen hebben we nog onderworpen aan extra onderzoek.

Is het de bedoeling nog meer huizen te onderzoeken in Pavia?

Het EUcentre zal in de toekomst inderdaad nog meer Groningse huizen testen op de triltafel. Naast de twee huizentypen die we nu hebben getest, willen we ook andere huizentypes onderzoeken. De test op de triltafel is overigens niet het enige onderzoek naar de sterkte van huizen. De Technische Universiteit (TU) Delft voert bijvoorbeeld laboratoriumonderzoek uit. Denk bijvoorbeeld aan metselwerkonderzoek. Verder worden er allerlei tests uitgevoerd in bestaande woningen in de provincie Groningen.

Adviseert het EUcentre ook over het versterken van huizen in Groningen?

De onderzoeksactiviteiten van het EUcentre richten zich tot nu toe met name op het verzamelen van data over de kracht van huizen in Groningen. We adviseren dus niet praktisch over het versterken van huizen. De TU Delft bekijkt overigens wel concreet wat verstandige manieren zijn om huizen en gebouwen te versterken.

Kunnen ingenieurs en studenten in Groningen ook profiteren van de kennis en ervaring van het EUcentre?

Jazeker. Het is om te beginnen goed te vermelden dat wij de resultaten van ons onderzoek publiceren, in onderzoeksrapporten, maar ook in wetenschappelijke tijdschriften en publicaties. Een aantal van deze publicaties is inmiddels te vinden op onze website en op NAMplatform.nl.

Daarnaast was het EUcentre nauw betrokken bij het trainen van Nederlandse ingenieurs in het werkveld en afgestudeerde studenten. Dankzij deze scholing zijn ingenieurs goed voorbereid op vergelijkbare onderzoeksactiviteiten in Groningen, mocht dat nodig zijn.

Veel Groningse huizen zijn gebouwd op klei en zand. De test wordt uitgevoerd op een tafel. Beïnvloedt dit het onderzoeksresultaat? De triltafel beweegt immers alleen horizontaal, terwijl Groningers een aardbeving ervaren als een golvende beweging.

We stellen het huis op de triltafel bloot aan trillingen die vergelijkbaar zijn met de trilingen door een aardbeving in de provincie Groningen. Het karakter van de trilling sluit aan bij metingen van KNMI-sensoren. Deze sensoren zijn op maaiveldniveau geplaatst in de regio boven het Groningen-gasveld. Vanaf maaiveldniveau worden trillingen overgedragen op de constructie van een huis. De trillingen die worden gekozen zijn daarmee representatief voor bewegingen die aan het huis worden doorgeven.

Andere onderzoeksintituten bekijken in detail wat de invloed is van verschillende typen ondergrond op de beweging van gebouwen (lees ook het verhaal over Milou Ottens, red.). Een triltafel is voor dergelijk onderzoek niet geschikt.

Bekijk hier de volgende video’s:

Bouw van arbeiderswoning op triltafel

Triltafeltest met arbeiderswoning

Bekijk ook de triltafeltest met doorzonwoning.